Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026

ΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΩΝΣΤ. ΑΞΕΛΟΥ ΩΣ ΚΑΪΜΑΚΑΜΗ ΣΦΑΚΙΩΝ

ΓΙΑΝΝΑ ΠΑΤΡΟΥΔΑΚΗ - ΑΝΤΡΕΑΣ ΧΑΤΖΗΠΟΛΑΚΗΣ, ΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΩΝΣΤ. ΑΞΕΛΟΥ ΩΣ ΚΑΪΜΑΚΑΜΗ ΣΦΑΚΙΩΝ

ΕΓΓΡΑΦΟ



ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ

Βάμος τη 10 Απριλίου 1869

(Τ.Σ)

Κύριοι Σύμβουλοι του δικαστηρίου, του επαρχιακού Συμβουλίου, Δημογέροντες των χωρίων, Μεμούριδες Αγίου Ιωάννου και Καλλικράτους και αξιωματικοί των Ζαπτιέδων.
Η Σεβαστή ημών κυβέρνησις διωρίσασα Καϊμακάμην της επαρχίας Σφακίων τον ενδοξότατον Κωνσταντίνον Αξελόν εφένδην, όστις αναχωρεί σήμερον ερχόμενος αυτόσε ίνα αναλάβη την διεύθυνσιν του επαρχείου.
Επειδή λοιπόν και κατ’ έγκριση της Σεβαστής Κυβερνήσεως μας εδιωρίσθη Καϊμακάμης, πρέπει και υμείς να φέρετε προς την ενδοξότητα του με το ανήκον σέβας και υπακοήν εις τα διαταττόμενα παρ’ αυτού σύμφωνα με τον νόμον. Και ούτω πως δια της καλής σας συμπεριφοράς και ευπειθείας, έστε βέβαιοι ότι ο ειρημένος Αξελός εφένδης, γνωστός ων δια την φρόνησιν και ικανότητά του θέλει καταγίνει προς την ευημερίαν και πρόοδον της επαρχίας σας και επανορθώσει τα δυστυχήματα όσα συνέβησαν εν καιρώ της ανωμαλίας.
Δέξασθε, Κύριοι, την διαβεβαίωσιν της προς υμάς υπολήψεως μου.

Ο Μουτεσαρρίφης Σφακίων

Σάββας

Τουρκική ορολογία

Μεμούρης (memur): δημόσιος υπάλληλος-διορισθείς κρατικός λειτουργός με ιδιότητα πολιτικού και όχι στρατιωτικού αξιωματούχου.
Ζαπτιέδες (Ζaptiye):η οθωμανική χωροφυλακή
Καϊμακάμης (Kaymakam):Υποδιοικητής σαντζακίου
Μουτεσαρίφης (Mutasarrif): Διοικητής σαντζακίου (επαρχίας) κατά την οθωμανική περίοδο. Το 1868 με την Επανάσταση να πνέει τα λοίσθια ο Σουλτάνος εξέδωσε τον Οργανικό Νόμο στο πλαίσιο του οποίου τα Σφακιά ορίστηκαν ως ένα από τα πέντα σαντζάκια της Κρήτης. Διοικητική έδρα του Μουτεσαρίφη ήταν ο Βάμος.

Περίληψη

Επίσημο έγγραφο του Μουτεσαρίφη Σφακίων Ιωάννη Σάββα Πασά (1) με το οποίο ενημερώνει τους αξιωματούχους του σαντζακίου Σφακίων για τον διορισμό του Κωνσταντίνου Αξελού ως καϊμακάμη και τους προτρέπει να τον σέβονται και τον υπακούουν δεσμευόμενος ταυτόχρονα ότι ο διορισθείς θα εργάζεται για την πρόοδο και την ευημερία τους και θα διορθώσει «τα δυστυχήματα του καιρού την ανωμαλίας».
Ο γράφων με τα δυστυχήματα πιθανότατα εννοεί την σκληρότητα με την οποία τα οθωμανικά στρατεύματα κατέστειλαν στα Σφακιά την Επανάσταση του 1866 που έληξε τον Γενάρη του1869 με την συνθηκολόγηση που υπεγράφη στο Λουτρό. Ο λόγος που απευθύνεται συγκεκριμένα σε Αηγιαννιώτες και Καλλικρατιανούς θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο έρευνας αν και για τον Καλλικράτη μπορεί να αναφερθεί 1. ότι συστάθηκε εκεί με την έναρξη της Επανάστασης η «Προσωρινή Κυβέρνηση της Κρήτης» (2) και 2. ότι αποτέλεσε τον τόπο της τελευταίας και αιματηρότατης για τους Σφακιανούς μάχης της συγκεκριμένης επανάστασης (3) .

1 Έλληνας και Χριστιανός στο θρήσκευμα, διπλωμάτης στην υπηρεσία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην καταστολή της Επανάστασης του 1866 και στις μετέπειτα προσπάθειες ειρήνευσης στην περιοχή απαιτώντας παράλληλα δηλώσεις υποταγής από τους Σφακιανούς όχι μόνο στην συνθηκολόγηση του Λουτρού αλλά ακόμα και όταν αιτούνταν να ταξιδέψουν εκτός νησιού.
2 Παπαδοπετράκης Γ., Ιστορία των Σφακίων, Αθήνα: Επανέκδοσις αδερφών Βαρδινογιάννη, 1971, σελ.504
3 «… η τελευταία μάχη η επισφραγίσσα τον τριετή καταστρεπτικόν αγώνα των Κρητών και ήτις επήνεγκε την φρικωδεστέρα των ερημώσεων εις το ηρωικόν μεν, αλλ’ ατυχέστατον χωρίον Καλλικράτην». Βλ. Παπαδοπετράκης Γ., ό.π.,σελ.569

ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΞΕΛΟΣ

O Κωνσταντίνος Αξελός (1844-1913) είχε διοριστεί ως Διοικητής στο Λασίθι και αργότερα διετέλεσε Νομάρχης Λασιθίου.
Γιος του ήταν ο ζωγράφος Μιχαήλ Αξελός και ο γιατρός Μιλτιάδης Αξελός, του οποίου γιος ήταν ο φιλόσοφος Κώστας Αξελός.

Φωτογραφίες (επεξεργασμένες με ΤΝ)



ΠΡΩΤΟΤΥΠΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ Κ. ΑΞΕΛΟΥ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΟ ΦΥΛΑΧΤΑΡΙ ΤΟΥ ΤΣΕΛΕΠΗ

ΓΙΑΝΝΑ ΠΑΤΡΟΥΔΑΚΗ - ΑΝΤΡΕΑΣ ΧΑΤΖΗΠΟΛΑΚΗΣ, ΤΟ ΦΥΛΑΧΤΑΡΙ ΤΟΥ ΤΣΕΛΕΠΗ. Ο Ιδομενέας Παπαγρηγοράκης είχε εκδώσει στην Κρητικη Εστία μιά σειρ...